Apabila Bangsa, Agama Ditunggang Demi Kepentingan Diri, Kuasa

Oleh: Mohd Azmi Abdul Hamid

ULASAN: Demokrasi dibina atas satu prinsip yang amat luhur, iaitu kuasa berasal daripada rakyat dan mesti digunakan untuk kepentingan rakyat. Wakil rakyat dipilih bukan untuk menguasai rakyat, tetapi untuk menggalas amanah yang diberikan oleh rakyat.

Dalam tradisi Islam pula, kepimpinan adalah amanah yang akan dipersoalkan oleh Allah SWT. Rasulullah SAW mengingatkan bahawa setiap pemimpin bertanggungjawab terhadap orang yang dipimpinnya.

Namun realiti politik hari ini memperlihatkan satu fenomena yang semakin membimbangkan. Rakyat sering dijadikan slogan ketika pilihanraya, tetapi selepas kemenangan dicapai, rakyat semakin jauh daripada perhatian pemimpin. Bangsa dan agama pula dijadikan modal politik yang paling mudah membangkitkan emosi masyarakat.

Sentimen ini dimainkan secara berulang sehingga rakyat percaya bahawa setiap tindakan politik dilakukan atas nama mempertahankan agama dan bangsa. Hakikatnya, dalam banyak keadaan, matlamat sebenar bukanlah mempertahankan agama atau memartabatkan bangsa, sebaliknya memastikan kuasa terus berada di tangan kelompok tertentu.

Inilah tragedi politik yang sedang berlaku di banyak negara, termasuk dalam dunia Islam. Politik kehilangan nilai moralnya apabila kuasa menjadi tujuan utama, sedangkan rakyat hanya dijadikan alat.

Politik mekanisme urus negara

Dalam sejarah tamadun manusia, politik tidak pernah menjadi sesuatu yang buruk. Politik ialah mekanisme mengurus negara, membina masyarakat dan menjamin keadilan. Politik menjadi rosak apabila tujuan asalnya berubah daripada berkhidmat kepada rakyat kepada mempertahankan kuasa.

Pemimpin yang benar benar memahami amanah akan melihat jawatan sebagai tanggungjawab. Sebaliknya, pemimpin yang dikuasai nafsu melihat jawatan sebagai hak yang mesti dipertahankan dengan apa cara sekalipun.

Akibatnya, segala instrumen politik digunakan bagi memastikan kedudukan mereka tidak tergugat. Media dimanipulasi. Persepsi dibentuk. Lawan dipersepsikan sebagai musuh agama atau musuh bangsa. Rakyat dipecahkan kepada kelompok yang saling membenci sehingga ruang dialog semakin sempit.

Kuasa akhirnya menjadi matlamat, bukan lagi alat untuk membawa kesejahteraan.

Bangsa sebagai senjata politik

Isu bangsa merupakan isu yang sangat sensitif. Ia berkait dengan sejarah, identiti, bahasa, budaya dan hak sesuatu masyarakat. Oleh sebab itu, ia mudah dieksploitasi.

Azmi Hamid

Apabila ekonomi gagal dipulihkan, kos sara hidup meningkat, peluang pekerjaan semakin mengecil dan keyakinan rakyat semakin merosot, sebahagian ahli politik memilih jalan paling mudah, iaitu membangkitkan sentimen perkauman.

Mereka meyakinkan rakyat bahawa semua masalah berpunca daripada kaum lain. Mereka menimbulkan rasa takut bahawa bangsa sendiri sedang diancam. Ketakutan inilah yang akhirnya menjadi modal politik paling murah tetapi paling berbahaya.

Sedangkan realitinya, musuh sebenar rakyat ialah rasuah, salah guna kuasa, ketirisan, pembaziran, kelemahan pentadbiran dan kegagalan dasar. Semua masalah ini tidak mengenal bangsa.

Politik yang sihat sepatutnya menyatukan rakyat untuk menghadapi cabaran bersama, bukannya mencipta musuh baharu demi kepentingan politik.

Agama perisai politik

Lebih membimbangkan apabila agama turut dijadikan alat mendapatkan legitimasi politik.

Ayat al Quran dipetik mengikut kepentingan tertentu. Hadis digunakan tanpa memahami konteks. Ceramah agama dijadikan pentas menyerang lawan politik. Sesiapa yang berbeza pandangan mudah dilabel sebagai musuh Islam, liberal, munafik atau pengkhianat.

Keadaan ini amat merbahaya kerana ia mengelirukan masyarakat. Kritikan terhadap dasar kerajaan dianggap menghina agama. Kritikan terhadap individu tertentu pula dianggap menyerang Islam.

Padahal Islam jauh lebih besar daripada mana mana parti politik. Islam tidak boleh dimonopoli oleh mana mana kelompok.

Apabila agama dijadikan alat politik, rakyat akhirnya kehilangan keyakinan terhadap institusi agama sendiri. Generasi muda mula melihat agama sebagai instrumen perebutan kuasa, bukan sebagai sumber rahmat dan petunjuk.

Inilah antara kerosakan paling besar yang sedang berlaku dalam masyarakat.

Rakyat jadi mangsa pertarungan politik

Dalam setiap pertarungan politik, rakyatlah yang paling banyak menanggung akibat.

Mereka terus berhadapan dengan kenaikan harga barang, peluang pekerjaan yang semakin sukar, pendapatan yang tidak meningkat, perkhidmatan awam yang lemah serta jurang ekonomi yang semakin melebar.

Sebaliknya, pemimpin politik terus sibuk mengira bilangan kerusi, merancang pakatan baharu, menyusun strategi menjatuhkan lawan dan mempertahankan kedudukan masing masing.

Rakyat hanya diperlukan ketika pilihanraya. Selepas itu, suara rakyat semakin tenggelam di sebalik perebutan kuasa yang tidak berkesudahan.

Krisis integriti kepimpinan

Punca utama kepada kemerosotan politik ialah krisis integriti. Pemimpin yang gagal membezakan antara amanah dan kepentingan peribadi akhirnya menggunakan seluruh jentera negara bagi mempertahankan kedudukan mereka.

Politik wang semakin menjadi budaya. Jawatan diagihkan berdasarkan kesetiaan, bukan keupayaan. Institusi awam kehilangan kebebasan. Kepercayaan rakyat terhadap sistem semakin merosot.

Lebih membimbangkan, budaya ini diwariskan kepada generasi muda sehingga mereka menganggap politik sememangnya kotor.

Hakikatnya bukan politik yang kotor, tetapi manusia yang mengotorkannya.

Perspektif Islam mengenai kepimpinan

Islam meletakkan syarat yang sangat tinggi terhadap seseorang pemimpin. Al Quran memerintahkan supaya amanah disampaikan kepada yang berhak dan supaya manusia menghukum dengan penuh keadilan. Rasulullah SAW pula menolak individu yang meminta jawatan semata mata kerana mengejar kedudukan.

Khalifah Umar Abdul Aziz sering mengingatkan bahawa beliau lebih takut terhadap hisab Allah daripada kehilangan jawatan. Inilah contoh kepimpinan yang memahami bahawa kuasa hanyalah pinjaman sementara.

Membina politik baharu

Malaysia memerlukan budaya politik yang lebih matang. Politik baharu mestilah berasaskan nilai. Ia mesti menolak politik kebencian. Ia mesti mengutamakan dasar, bukan propaganda. Mengangkat integriti mengatasi populariti. Ia mesti membina perpaduan tanpa mengorbankan prinsip.

Bangsa perlu diperkasakan melalui pendidikan, ekonomi, inovasi dan pembangunan modal insan. Agama pula mesti menjadi sumber akhlak, keadilan, kasih sayang dan tadbir urus yang baik.

Apabila agama melahirkan pemimpin yang amanah, masyarakat akan menikmati keamanan. Apabila agama hanya dijadikan slogan, masyarakat akan terus berpecah.

Peranan rakyat

Perubahan tidak mungkin berlaku sekiranya rakyat sendiri gagal menjadi pengundi yang bijaksana. Rakyat perlu menilai rekod, integriti, keupayaan dan hasil kerja seseorang pemimpin, bukan sekadar retorik atau slogan.

Media sosial juga perlu digunakan untuk menyebarkan fakta, bukannya fitnah. Masyarakat sivil, institusi pendidikan, masjid, NGO dan golongan profesional mesti memainkan peranan sebagai kuasa semak dan imbang yang bebas.

Demokrasi hanya akan matang apabila rakyat berani menuntut akauntabiliti daripada semua pihak tanpa mengira parti.

Bangsa, agama tidak boleh didagangkan

Bangsa dan agama adalah dua amanah yang sangat mulia. Kedua duanya tidak boleh diperdagangkan demi kepentingan politik jangka pendek.

Pemimpin datang dan pergi. Parti politik boleh berubah. Kerajaan boleh bertukar. Namun maruah agama, perpaduan bangsa dan kesejahteraan rakyat mesti kekal menjadi keutamaan.

Sejarah membuktikan bahawa tamadun tidak runtuh kerana kekurangan sumber alam atau kelemahan ketenteraan semata mata. Tamadun runtuh apabila pemimpinnya mengkhianati amanah, memperalatkan agama, memecahbelahkan rakyat dan menjadikan kuasa sebagai matlamat hidup.

Sudah tiba masanya politik dikembalikan kepada tujuan asalnya, iaitu berkhidmat kepada rakyat, menegakkan keadilan, memelihara maruah bangsa, mengangkat nilai agama dan membina sebuah negara yang bermaruah.

Rakyat tidak lagi mahu hanya disebut dalam ucapan. Rakyat mahu dihormati dalam dasar. Rakyat tidak mahu bangsa dan agama dijadikan slogan untuk memenangi pilihan raya, tetapi ditinggalkan apabila kuasa telah berada di tangan.

Sesungguhnya kekuatan sesebuah negara tidak diukur pada berapa lama seseorang memegang kuasa, tetapi sejauh mana kuasa itu digunakan untuk menegakkan keadilan, memakmurkan kehidupan rakyat dan meninggalkan legasi yang akan dikenang dengan penuh penghormatan oleh generasi akan datang.